BİR SOSYAL SORUMLULUK PROJESİNDE GÖREV ALMAK "MİKROKREDİ"
27 Ocak 2015 Salı
29 Eylül 2014 Pazartesi
Yazıyooooor Yazıyor: Seçenekler arasında yenilgi yok.
Yazıyooooor Yazıyor: Seçenekler arasında yenilgi yok.: Hayatta insanlar için geri dönüşü olmayan tek bir deneyim vardır. Kalp artık atmayı bıraktığında, gözler ebediyen kapandığında, beden t...
6 Ekim 2013 Pazar
ISSIZ OSMAN: Çözümleme
ISSIZ OSMAN: Çözümleme: ROLÜNÜ OYNAYAN ADAM Gecenin karanlığında bir köpek havlaması ile uyandım. Belki kavga ediyorlardı, belki ortak bir düşmana karşı bir...
ISSIZ OSMAN: Çözümleme
ISSIZ OSMAN: Çözümleme: ROLÜNÜ OYNAYAN ADAM Gecenin karanlığında bir köpek havlaması ile uyandım. Belki kavga ediyorlardı, belki ortak bir düşmana karşı bir...
2 Eylül 2013 Pazartesi
2 Ağustos 2013 Cuma
MİKROKREDİ İLE TANIŞMANIN İLK HİKAYESİ "ARILARLA KONUŞMAK"
Bir babaannem vardı, nur içinde yatsın. Her atanın yaptığı gibi
torunlarını yanına oturtur dua öğretirdi. Bana özel bir dua öğretmişti,
bildiğim kadarıyla diğer torunlarına değil. “Allah’ım veren olayım”. Bu duanın ruhunu ancak 45 yaşında
yakalayabildim. Veren olabilmek için alan olmak gerekli, katmanların birinde
bir para var aşağıya inmeye çalışıyor, aşağıda birileri var bir can suyuna, bir
nefese ihtiyacı var ve sen bir katalizör, bir kanal olma şansına sahipsin.
Duadaki gibi veren olma şansına…
ARILARLA KONUŞMAK
Arılar
konuşabilir mi? Düne kadar konuştuklarını bende bilmiyordum. Bir sosyal
sorumluluk projesi araştırırken onları tanıdım. Bu yazı konuşan, dans eden
arılarla ilgili.
Pazar sabahı
Şişli’den Edirne’ye kadar arıcılık yapan köyleri bulabilmek, onların
sorunlarına çözüm üretebilmek yâda onlara dokunabilmek üzere arı bilenlerle
yola çıktım.
Araçta dört
kişi var, bunlardan birisi oğlum (Pazar sabahı 06.30 da onu hareketlendiren
dürtünün ne olduğunu merek ediyorum), diğer yol arkadaşım hayatımda tanıdığım
ve “Zihni Sinir Kulübümüzden” bir bey.
İki yüz otuz
plastik kalıptan bir arı kovanı üretmiş ve 2009 da TÜBİTAK’ tan inavasyon ödülü
almış akil-arı bir adam. Plastik kalıbın ne olduğunu bilmek zorunda olmayanlar
için 230 kalıbın yaklaşık 1,5 milyon dolar olduğunu söylersem beyefendiye neden
akil-arı sıfatı taktığımı daha iyi anlatmış olurum. Yatırımının nasıl ve ne
zaman döneceğini bilmeden böyle bir riski göze alabilmek için arılarla ilgili
birkaç bilimsel tespiti buraya aktarmak istiyorum. 
Arılar 1 gram
bal için çiçeklere en az 7000 uçuş yapıyorlar. Bir kg bal için ise 40 bin tane
arı 6 milyon çiçeği dolaşıyor. Bal arıları bir peteği doldurabilmek için 100
milyon çiçeğin nektarını emiyor ve 100.000 km kanat çırpıyor. Bunları
artırabilirim ama sanırım dostumun neden akil-arı bir adam olduğunu tanımlamaya
yetiyor.
Dördüncü yol
arkadaşım yine en az dostum kadar çılgın bir kişilik, daha ilk tanışmamızda bir
bilim adamı, bir biyolog ve en önemlisi yaşamını arıcılık üzerine kurgulamış
birisiyle bu yolculuğa çıktığımı anlıyorum.
Yıllarca önce
bu bölgede gittiğim en uzak yer
Kırklareli. Onu da Eskişehirspor-Kırklareli ikinci lig deplasmanı için
gerçekleştirmiştim. Bu güzergahı daha çok İstanbul-Çanakkale seferlerinde
kullanırım. Bu gezi şehir gezisi değil. Yolda nerede arıcılık olduğunu Yaşar
bey anlatıyor. Ay çiçek özlü balın içeriği ile tanımaya başladım, konuşan
arıların dünyasını. Ay çiçeği balı “kendine özgü bir lezzeti olan, bir miktar
da polen içeren koyu altın sarısı renkte kuvvetli bir balmış. Boğazımızı yakan
çok güzel bir tadı ve kokusu olup, çabuk kristalleşirmiş,” denemediğim için
doğru kabul ettim ve kayda aldım.
09.30 civarında
Saray ilçesine ulaştık. Burada bir arıcı ile buluşup yöreyi onunla tanımayı
planlıyoruz. Arıcalar kahvesine
giriyoruz ama arıcı amca yok, sonra arabası ile gelip bizi başka bir kahveye
götürüyor. Şişmanca, nefes alırken sanki ikincisini alamayacakmış gibi
zorlanan, 27 yıllık sanayi işçiliğinden sonra baba mesleği arıcılığa
yöneldiğini anlatan sevimli ve bence o da akil-arı birisi. Yol arkadaşım
Trabzon ekmeği almıştı. Yanında evinden getirdiği zeytin çeşitleri ve yöreden
aldığımız malzemelerle gazete üstü masamızı hazırlıyoruz kahvede. Çaylar gelirken
masaya yöresel bal da gelir. Üstatlar sorar “Ay çiçeği balı mı?”. Cevap verir “Tadına
bakın ve siz adlandırın” der. Ben 48 yıldır ağrı yaptığı için bal yememiş
birisi, hem gezinin amacına uysun hem de panzehir etkisini yaratsın diye bir
kaşık alıyorum. Nefis bir tat. Ayçiçeğini öncelikle algılıyorum ama başka
tatlar da var. Yörede meşe ormanları ve farklı çiçeklerden oluşan bir flora
var. Yediğimiz balda da bu farklı tatları yakalayabiliyoruz. Şaşkınlıkla
izlediğim oğlum bu masada kahvaltı yapıyor. Doğal titizliği, aç kalmasını
gerektirirken masada düzeni biraz kontrolü altına alarak iştahlı bir kahvaltı yapıyor.
Yöreden bir iki
kişi daha katılıyor aramıza. Konu bal; sohbetler arıcılık üzerine. Ben orada
bulunuş nedenimizi açıklıyor, Mikrokredi’yi
anlatıyorum. “Kredi imkanı olmayan, yetiştirici belgesine sahip insanları
arıyorum, bu bölgede sertifika alıp maddi olanağı olmadığı için kovan alamayan
girişimcilere ilişkin bir duyum aldığımı,” söylüyorum. Arıcılar, bahse konu 30
kadın arıcı adayının yarısının Demirköy’de diğer yarısının İğneada’ da
olduklarını söylüyorlar. Yeni güzergahımız kendiliğinden ortaya çıkıyor. Yerel
arıcı Fikret beyi de alarak yola çıkıyoruz.
Demirköy yoluna
çıkmadan Saray ilçesinin on kilometre dışında 150 kovanlık bir arılığa gidiyoruz.
Arıcı Fikret amca, ortağı Güneş beyi de oraya çağırmış. İlk önemli saptamamı yapıyorum; okumuş
arıcının anlamını ve onun yeterliliğinin arıcılığa yansımasını. Güneş bey,
üniversite mezunu ve arıcılığı bir ticari işletme konseptinde kurgulamış. Korkmadan
kovanlara yanaşıyor ve ilk defa yanımda açılan bir kovana dokunuyorum. Yaradanın yarattıkları içinde en özellerinden birisi
olan arıları birkaç santim ötesinden izliyorum. Kapak açılınca hareketleniyorlar,
Fikret bey “korkma hatta sokmalarına izin ver ki bu virüs sana da geçsin,”
diyerek korkumu yenmemi sağlıyor. “Bırak uçuşsunlar, seni koklasınlar ve senle
konuşmaya çalışsınlar,” diyor. İlk defa duyuyorum “Bırak seninle konuşsunlar”
tanımlamasını. Fikret bey konuşuyor, dokunuyor ve onları seviyor. “Dişide ve
işçi arılarda vardır zehir ve iğne. Erkek arılar iğnesizdir.” diyor. “Bilir
misin? Bu kovandaki organizasyon yapısını,” diyor Güneş bey. Sadece bakıyorum
ve “okuduklarımdan ve izlediklerimden biraz" diyerek yorumsuz geçiyorum.
Biyolog üstat arabada devam ediyor bu
ilginç dünya ile ilgili bilgilendirmelere:
“Aralarında olağanüstü işbirliği olan arı ailesi, anaarı, işçi arı
ve erkek arıdan oluşur. Arı kolonisi, kuralları çok sıkı olan bir sosyal düzen
içinde birlikte yaşar. Kolonide birkaç yüz erkek arı, binlerce işçi arı ve bir
tek anarı bulunur. İşçi arı sayısı mevsime göre 10.000 ile 100.000 arasında
değişir. Her arı ailesinin kendine özgü bir kokusu vardır. Bu yüzden dışarı
çıkan her arı kendi kovanına geri döner. Yabancı kovana girmek isteyen bir
arıyı, nöbetçi arılar kokusundan tanıyarak içeri almazlar ve gerekirse onu
öldürürler..
Her kovanda bir tane anaarı vardır. Anaarının temel görevi yumurta
yaparak arı kolonisinin çoğalmasını, böylece neslinin devam etmesini sağlamaktır.
Bacaklarında fırça ve çiçek tozu kesesi yoktur. Dili de çiçeklerin balözünü
emmeye yetecek kadar uzun değildir. İğnesini ise insanlara saplayamaz, yalnızca
rakiplerini bertaraf etmek için kullanabilir. Ana arı, uzun ömrü süresince oğul
verme ve döllenme uçuşu hariç, kovandan dışarı hiç çıkmaz. Ana arı, kolonisi
içinde döllenmiş yumurta yapabilme yeteneğine sahip tek yaratıktır. Herhangi
bir nedenden dolayı ölmesi ya da bu yeteneğini kaybetmesi koloninin yok olması
anlamına gelir.
Aynı kovanda iki anaarıya asla yer yoktur…. Arı kolonisi için
hayati önem taşımasından ötürü işçi arılar, ana arının etrafında adeta pervane
olurlar. Onu büyük bir özveriyle korurlar ve beslerler. Onun için kendilerini
feda etmekten hiç çekinmezler. Ana arı ağzını açar açmaz dört-beş işçi arı
hemen onun ağzına bal doldurur. Ana arının yumurta bırakma işlemi süreklidir.
Hiç dinlenmez. Ana arı bir günde oldukça yüksek sayıda yumurta bırakabilir. Bu
sayı mevsiminde günde 3.000’i bulur.
İşçi arılar, arı kolonisinin en kalabalık grubunu meydana
getirirler. Mevsimine göre sayıları 10.000 ile 100.000 arasında değişir. İşçi
arı cinsiyet olarak dişidir. Fakat yumurtlama gibi bir fonksiyonu yerine
getirmez. Arı kolonisinin faal olduğu ilkbahar ve yaz günlerinde bir işçi arının
ortalama ömrü 40-50 gündür. Daha çok kovan içinde geçen kış mevsiminde, 4-5 aya
çıkar.Bir kovandaki işçi arısının çokluğu ve çalışkanlığı kovanın gücünü ve
verimini gösterir. Bir işçi arı kendi ağırlığı kadar yükü taşıyabilecek
güçtedir.
Kovanın iç ve dış işlerinin tümünü işçi arılar görürler. Aralarında
yaşlarına göre belirlenmiş sıkı bir işbirliği vardır. Daha kolay olan iç işleri,
genç işçi arılar; dışarıdaki işleri ise tecrübeli olan yaşlı işçi arılar yapar.
Erkek arının kovandaki tek fonksiyonu, ana arının döllenmesini
gerçekleştirmektir. Bu dölleme işi de sadece bir tek erkek arıya nasip olur.
İlkbaharda doğarlar ve sayıları yaklaşık olarak 100 ile 500 arasında değişir.
İğnesi de yoktur, bu yüzden sokucu özelliğe sahip değildir. Dışarıda gezerek
kendi karnını bile doyuramaz. İşçi arıların getirdiği bal ve polenle beslenir.
Sonbahar gelip bal mevsimi bittikten sonra işçi arılar tarafından kovan dışına
atılarak ölüme terk edilirler”. Daha neler anlatmadı ki, ben onları tanımaya
başlamıştım. Hayranlığım maksimum düzeye ulaşmıştı….
Demirköy tam bir orman köyü, hiçbir üretim tesisinin bulunmadığı ve
arıcılığın yaygın olduğu bir bölge. 40-50 üyeli Bal Üreticileri Birliği’ni yeni
kurmuşlar. Çam, meşe ve yüzlerce çiçeğin oluşturduğu muhteşem bir florası var.
Bunun arıcılıktaki anlamı farklı bal lezzeti.
Kış mevsiminin ağaçlara yansımış boz rengi ile kahverenginin
türevleri arasında bir köy kahvesine girdik. Demirköylü arıcılar geldi. Önce
yöre hakkında, sonra arıcılık konusundaki sıkıntılarını anlattılar. Onlar
anlattıkça arabada aldığım arıcılık dersleri daha anlamlı oldu. Arıcılık
sertifikalı bayanlar konusundaki duyumumu aktardım; doğruydu bildiklerim. İl
Özel İdaresi ve Muğla Üniversitesi buralara kadar gelmiş, ücretsiz eğitimlerini
vermişler. Kovanı ve arıları olmayan sertifikalı üreticiler; Benim temsil
ettiğim organizasyonun aradıkları bunlar. Mikrokredi’yi tekrar anlattım.
Tartıştık, birlikte kafa yorduk, akil-arı adamlarla ilk modelleme çıktı ortaya.
a. Faizsiz de olsa verilecek kredi; arıyı tanıyan,
arıyla yaşayan yani arı ile konuşmayı
bilenlere verilmeli,
b. Mevcut arısı olanlar (maksimum 30 kovanı
olanlara,) ana arı üretimini de
gerçekleştirecek bir setle desteklenmelidir. Bir ana üretici kovanı ve on adet kovan, arıları ile birlikte ciddi bir
üretim hattı yaratıyor.
c. Bu setin yaklaşık maliyeti 4000-4500 TL
civarında. Yatırımın bir yılda dönmesi teorik olarak mümkün ama benim aldığım izlenime göre arıcıya iki dönemlik bir
süre vermek mantıklı. Daha iyi bir
anlatımla, verilecek kredinin yarısı ilk üretim
sezonun da, kalanı ikinci üretimde tahsil edilmeli.
d. Ana arı üretmeye imkan sağlayacağımız için
kendini yenileyen koloniler
oluşturmak mümkün.
Demirköy’de kahveden ayrıldıktan sonra üstatlardan birisinin
tanıdığı kırtasiyeci Hatice hanımı aradık. “Bir dağ köyünde bir Kadıköylü,”
diyerek tanımlasam yeterince anlatmış olurum. İnanılmaz bir hanım; eğitimli
olduğu her halinden belli, otoriter ve bana göre dahi akil-arı birisi. Kendini
anlatmadan bir kavanoz ve altı kaşıkla geldi,
“Önce balımın tadına bakın sonra arı yada balı konuşalım” diyerek
farklılığını ortaya koydu. Ona Mikrokredi’yi anlatmak keyifliydi, yüzünün nasıl
aydınlandığını o an gözlerinin içinde kaç adet proje ürettiğini görmek beni de
umutlandırdı ve bir Pazar sabahı oralarda olmayı daha bir anlamlı kıldı.
Yazışmak ve anlattığım projeyi hayata geçirebilmek için 27 Şubata sözleşerek
oradan ayrıldık.
Bir babaannem vardı, nur içinde yatsın. Her atanın yaptığı gibi torunlarını
yanına oturtur, dua öğretirdi. Bana özel bir dua öğretmişti, bildiğim kadarıyla
diğer torunlarına değil. “Allah’ım veren olayım”. Bu duanın ruhunu ancak 45
yaşında yakalayabildim. Veren olabilmek için alan olmak gerekli, katmanların
birinde para var, aşağıya inmeye çalışıyor. Aşağıda birileri var bir can
suyuna, bir nefese ihtiyacı var ve sen bir katalizör, bir kanal olma şansına
sahipsin. Duadaki gibi veren olma… Şans kelimesini sevmiyorum ya da benim
anladığım tanımlama sözlük kitaplarında yok. Şans bir Uzakdoğulu felsefecinin
tanımıyla, hazırlıklı olduğunda fırsatlarla karşılaşma sanatı. Bu geziye
çıkarken seçilmiştim, çünkü yeterliliğe sahiptim. Hazırdım çünkü üşenmemiş yola
çıkmıştım; uyumak, her kes gibi klasik bir Pazar günü geçirmek yerine 1000
kilometreden fazlasını göze almıştım.
Ben veren olma görevini algılamıştım. Ve bunu yerine getirme şansına
sahiptim. Son iki cümle biraz da “mütevazı ol” dedirttirir insana. Bir büyüğüm
demişti ki “Farkındalık yarattığında mütevazi olma.” Burada olmayacağım, çünkü
düşünmenizi, sarsılmanızı sağlamak istiyorum.
Bu yazıyı yazarken bir araştırmacı, bir bilim adamı yaklaşımı ile
arılar dünyasını araştırdım. Beni affetsin, bir alıntı yapacağım kaynağını
veremeden; bir gün bu yazıyı okur ve bunları ben yazmıştım diyen birisi çıkarsa
onun hakkıdır bundan sonra yazacaklarım. “Bir arı kolonisinin 1 kg bal
üretebilmesi için 8 kg bal tüketmesi gerekiyor. Bu da koloninin 6 kez dünya
çevresini dönmesi anlamına geliyor. Sevgiyi
biçmek istediğin yere, sevgi ekmelisin. Mutluluk almak istediğin tarlaya, emek
vermelisin. Dünyanın en güzel çiçeği bile bakımsız kalınca soluyor, renklerini kaybediyor. Arılar nasıl
başkalarına verecekleri 1 kg bal için 8 kg balı kendileri için harcıyorlarsa,
sen de 1 kg bal tadında iyilik
beklediğin insanlık için hiç olmazsa 1 kg’lık (aslında 8 kg olması
gerekiyor!) bal tadında iyilik almasına izin vermelisin. Korkma bunun için dünya çevresini 6 kez dönmen gerekmiyor!
Onu sarıp kucaklaman, kalbini çepeçevre
kuşatman yeter de artar bile.” Bu bölümü kaydedemediğim bir bloktan aldım, ben
de bu kelimelerle, bu duyarlılıkla finali yapmayı arzulardım. Olmadı, olamadı
çünkü o dahi bu bölümün bir vereniydi. O
benden önce arılarla konuşmayı, o benden önce arıların olağanüstü organizasyonel yeteneğini keşfetmeyi
becerebilmişti.
Bana bu yazıyı yazma, bir veren olma şansını veren Sarıyer Rotary üyelerine sevgi
ve saygılarımla.
15.02.2010 Şişli İstanbul.
1 Ağustos 2013 Perşembe
MİKROKREDİ'Yİ TANIMADAN MİKROKREDİ PROJESİ GERÇEKLEŞTİRMİŞ OLMAK
EMİRDAĞ’INDA GİRİŞİMCİ YARATMAK
Emirdağ’ın coğrafik konumunu tanımlayacak olursak; Afyonkarahisar’a bağlı bir ilçe, merkeze 66, Eskişehir'e 110, İzmir'e 378, Ankara'ya 195 km uzaklıkta, kış nüfusu 20–25 bin, yazın ise 100 binin üzerine çıkan, tanımlanması zor, çelişkilerle dolu ilginç bir ilçe.
Eskişehir yönünden ilçeye girerken ana yolun sağında, insanı etkileyen ve şiddetli bir merak uyandıran lüks villalar, biraz içerilere girince klasik bir orta Anadolu kasabasının özelliklerini taşıyan bir yerleşim. Merkezde; bir şehir meydanı, meydana çıkan beş ya da altı cadde, caddelerin derinliği yüz metreden daha az, ilçenin en yüksek yerinde ise, bir yüksek okul.
2007–2008 eğitim yılında orada görevli bir arkadaşımın daveti üzerine; hem ilçe, hem de okulla tanıştım. Okul müdürünün dışında, kariyerli çok az öğretim üyesi var, genellikle dışarıdan temin edilen öğretim görevlileri ile eğitimi sürdürmeye çalışıyorlar. Cuma günlerimi bu okula ayırmaya, bir hizmet, bana bugüne kadar yatırım yapan Devletime bir borç ödeme ve de en önemlisi kürsüye olan tutkum nedeniyle ders vermeye karar verdim. İki yıldır büyük bir keyifle bu okulda iktisat dersleri veriyorum.
Klasik bir eğitim anlayışında, programa uygun bir formatta dersini verir geçersin. Hem de üst düzeyde bir bilgiyi aktarır, 18 yıllık bir deneyimi keyifle derslerine yansıtır bir daha göremeyecekleri bir “hocayı” onlara sunar döner gelirsin. Hocalığım konusunda hiç mütevazı olmadım, görevini tam yapmak, aldığımın karşılığını vermek beni tatmin etmiyor. Her zaman daha fazlası ne olabilir, dersime giren öğrencilerimden kaçına dokunabilirim, önlerinde uzanan bin bir girdapla dolu yaşamlarında kullanabilecekleri ne tür şeyler yükleyebilirimin peşinde oldum. Geçen dönem onlardaki mutsuzluk, geleceğe bakışlarındaki karamsarlık beni çok etkilemişti. Dönem sonunda, onlara yaşamlarında kullanabilecekleri bir yol haritası hazırlamaya karar verdim. Bir seminer konseptinde, onlarla empati yaptığım “Kişisel markanı yaratmak” başlığı ile sunduğum bir çalışmanın, onlar üzerinde sihirli bir etki yaptığını fark ettim.
Bir Cuma günü öğrencilerim “Eskişehir’de bir seminer var ona katılmak istiyoruz ama maliyeti çok yüksek” dediler. Onların çaresizliği, bir şeyler yapabilme gayreti ama ekonomik çaresizlikleri beni çok etkiledi. Arkadaşlar ben bir gecemi Emirdağ’da geçirmeye varım, yarın sizlere öyle bir seminer vereceğim ki, Eskişehir’e gidenler bile pişman olacaklar dedim.
Cumartesi günü saat onda 12 de başlayacak seminerime hazırlanmak üzere okula gittim. Projeksiyonu hazırlarken üç genç kız salona girdi. “Hayırdır bu saatte ne işiniz var “ diye sorduğumda, tüm okul gelecek yer kapmaya geldik dediler. Ben 60–80 arasında bir grubun geleceğini düşünüyordum. Okul yöneticilerine kapasiteyi sorduğumda 100–120 kişiyi salona alabileceklerini söylediler. İlan edilmemiş, planlanmamış bir seminere akın akın gelmeye başladılar. Semineri 12 de başlatmayı planlamıştım fakat gelenleri yerleştirmek, diğer sınıflardan sandalye indirmek, özetle salonu düzenlemek 12.30’a kadar sürdü. İçim kıpır kıpır, birazda korkuyla gelişmeleri izliyordum. Seminerlerde en büyük korkum katılımcıların konsantrasyonumu bozma ihtimalleriydi. Sadece başlangıçta bir kez uyardım. Onuncu dakikada bir ara vereceğimi kalabalıktan ya da benden sıkılanların çıkmasına izin vereceğimi söyledim ve seminere başladım. Salonda 150–200 kişi, kapının dışından dinleyen birçok öğrenci finale kadar çıt çıkarmadan izlediler.
Muhteşem bir final yaptım, sözlerimi bitirdiğimde salonda birçok insana dokunduğumu hissediyor, gözlerindeki ışıltıdan, yüzlerindeki “ben değişeceğim”, “ben farklılaşacağım”, “ben verilen reçeteyi bu gece uygulayacağım” diyen ifadelerle bana gülümsediklerini görebiliyordum. Beni otobüse kadar onlarca öğrenci uğurlamaya geldi, mutluluktan ağlayabilirdim. İçimden ”işte bu”; enflasyondan, işsizlikten, küresel krizi anlatmaktan daha önemli bir şey yaptın, bazılarını değiştirdin dedim.
Bir hafta sonrasını iple çekiyor, seminerde önerdiğim uygulamaları, kaçının yaptığını öğrenme arzusu ile tutuşuyordum. Sınıfıma girdiğimde on-on beş öğrenciyi bulunca yıkıldım. Derslerimde devam mecburiyeti uygulamayan, gerçekten benden yaralanmak isteyenlerin gelmesi yönünde bir yöntem izleyen bir hocayım. Sınıfın doluluğunu; kendimi bir ölçme, test etme yöntemi olarak kullanıyorum. Moralsiz bir şekilde, gelen arkadaşlara, diğerleri nerede diye sorduğumda “geliyorlar hocam” dediler. Gerçekten bir beş dakika içinde yoğunluk %70 lere ulaşmıştı. Geçen haftanın değerlendirmesini yaptığımda birçoğunun verdiğim ödevi yaptıklarını gördüm. Geçen sene geri dönüşleri almıştım, hatta bir yıl sonra beni bulan, bana ulaşan mezun olmuş öğrencilerimden çok hoş mesajlar alıyordum. En son aldığım mesajı bu bölümde hiçbir değişiklik yapmadan vermek istiyorum.
ÖĞRENCİDEN HOCAYA
----- Original Message -----
From: Arzu Kara
To: info@avet.com.tr
Sent: Tuesday, May 26, 2009 10:42 AM
Subject: ÖĞRENCİNİZDEN TEŞEKKÜR....
Merhabalar Osman Hocam
Ben ARZU KARA Emirdağ Meslek Okulunda okuyordum. Nasılsınız hocam? Sizin kartınızı kaybetmiştim arkadaşlarımdan buldum. Hocam size teşekkür etmek istedim. Hani her insanın hayatında unutamayacağı dersler olur ya evet sız o dersi verdiniz bana... Okuldan mezun olduğum an hayat karşıma çıktı napacagımı bilemediğim bir anda. İş hayatına başladım sigorta şirketinde çalışıyorum aynı zamanda okula devam ediyorum. İş hayatına girdiğim an itibariyle yavaş yavaş insanların gerçek yüzleriyle karşılaştım. Sorunlar çıktı karşıma ve ben o sorunları HANI SIZIN ANLATTIGINZ AYNADA YÜZLEŞME TESTİ VARDI YA her zor anınım da ona başvurdum. Sorun bende miydi karşı tarafta mı diye. Yeri geldi bende sorun olduğunu yeri geldi karşı tarafta olduğunu buldum ve olaylara daha iyimser bakarak sorunlarım çözdüm. HANI SİZ DEMİŞTİNİZ YA ''DENEMEKTEN KORKMAYIN DİYE''' öyle bir cesaret almışım ki sizden, şimdi yapabileceğime inandığım hatta daha zorunu başarabileceğime inandığım her yola giriyorum ÇÜNKÜ BEN DENEMEKTEN KORKMUYORUM... Herkesin ihtimalle baktığı durumlara karşı ben dimdik ayakta duruyorum. Bu yüzden teşekkür etmek az kalıyor size. Geleceğime dair her kararda sizden aldığım dersi hatırlayıp yoluma öyle devam edeceğim. BU YÜZDEN SİZE MİNNETTARIM.
SAYGILARIMLA ARZU KARA
HOCASINDAN ÖĞRENCİSİNE
Yazdıkların beni çok duygulandırdı. Hatırlarsan bir kaçınıza dokunabilsem bana yeter derdim. Sana dokunmuş olmak beni inanılmaz mutlu etti. Lütfen iletişimi koparma, karar verme sürecinde, daraldığında size verdiğim reçeteyi uygulamaktan çekinme.
Bana gurur verdin, yaptıklarımı anlamlı kıldın.
Özel teşekkürlerimle.
Haberleşme adresim. plastikguvenlik@hotmail.com
Aşağıda grup adresim var
http://groups.google.com.tr/group/osman-hocadan-ders-alanlar?lnk=srg&hl=tr
Mesajlar elbette güzel, daha güzel olanı başarı öykülerini, mesajlarla değil birebir yaşayabilmek, onlardaki gelişimi yakından görebilmek, hatta gelişmelerinin içinde rol alabilmek, burada anlatacağım örnek olay bu son seminerimden sonra yaşadığım şeyler.
Ders sonrası üç genç kız geldi yanıma, “hocam önümüzdeki hafta okulumuzda geleneksel pilav günü var, biz bu pilav gününde bir şey yapmak istiyoruz; farklılaşmak, hiç denemediğimiz bir şeyi denemek, o seminerde anlattığınız gibi alelade tanımsız balıklar gibi değil, akvaryum dışına çıkmaya çalışan farklı balıklar gibi olmak istiyoruz” dediler. Korktuklarını, ama önder olursam denemek istediklerini anlattılar. “Gelin bunu bir girişimcilik projesine çevirelim ve olması gereken süreci işletme derslerinde öğrendiğimiz öğretilere uygun yapalım” dedim. Önce konuyu belirleyelim ve bunu proje haline getirelim dediğimde, Hülya “ hocam bardakta mısır satabilir miyiz” diye sordu. Neden olmasın, niçin denemiyorsunuz gibi klasik sorulardan sonra bana nasıl yapacağınızı, nelerin gerekli olduğunu tanımlayınız ve detaylandırınız dedim. Cumartesi Emirdağ’ından telefon aldım;
— Hocam, mısır satışı yapabileceğimiz aracı bulduk. Bir gün için 40 TL’ye pazarlık yaptık. Benle birlikte dört arkadaş biz bu işi yapacağız. Satış için gerekli olan malzemelerin listesini çıkardık, bunlar içersinde en önemlisi olan mısırı Emirdağ’da bulamadık.
— Ben Eskişehir’de araştırır size bilgi veririm. Toplam yatırım tutarınız ne kadar, ne kadar satış hâsılatı planlıyorsunuz. Mısırın hazırlanması, satışında kullanılacak malzemeler ve diğer detayları yazıya dökerek bana aktarır mısınız?
— Biz sabaha kadar çalıştık, internette yapılacak bütün araştırmaları yaptık. Mısır hariç 90 TL’lik bir yatırımımız olacak. 600 bardak ve bardağı 2 TL’den satış planlıyoruz.
— 600 bardak için ne kadar mısır gerekli.
— Hocam 40 ya da 50 kilo gerekli olduğunu düşünüyoruz.
Telefonu kapattığımda hissettiklerimi tanımlamak, kelimelerle sizlere aktarmak inanın çok zor. Aklımda kalan tek cümle “işte dokundum, birilerini daha değiştiriyorum”.
Çarşamba günü bir toplantı için Ankara’ya gitmek zorunda kaldım. Eskişehir otogarı, AŞTİ nerede mısırcı bulursam mısır alıyor, sohbet ediyor detay öğreniyordum. Bu sohbetlerde sütlü mısırın şoklanmış olarak satıldığını, servisinin soğutucu araçlarla yapıldığını öğrendim. Afyonu arayıp genç girişimcilere bu malzemeyi Afyon’dan almalarını, 70 km. mesafede sıcağın etkilemeyeceğini anlattım. Gelen cevap onlar içinde, benim içinde bir yıkımdı. Afyonda bu ürünü bulamamışlardı.
Ankara’da birlikte çalıştığım arkadaşlarımı aradım, ürünü buldum ve ilk araba ile 40 kilo mısırı ısıdan koruyan paketlerin içersinde Emirdağ’a göndermek üzere AŞTİ’ye geldim. O an projeyi riske atmamak için ürünü göndermek yerine, ürünü kendim götürmeye karar verdim. Gece 10.30, Emirdağ’da gökler yarılıyor, ilçeyi sel götürüyordu. Araç Afyon’a devam edeceği için bir sundurmanın altında beni 40 kilo mısırla indirdiler. Allah’ım nasıl bir sıkıntı, nasıl bir yorgunluk ama tüm bunların dışında sanki ilk işimi kurduğum anda yaşamış olduğum heyecanı tekrar yaşıyormuş gibi genç girişimcileri beklemeye başladım.
Sabah 10 da okula gittiğimde bir mısır arabası, üzerinde genç girişimciler tabelası, mısırın insan sağlığı üzerindeki etkilerini gösteren sloganlar, ilçede bir kurstan temin ettikleri beyaz önlükler, steril eldivenlerle dört tane pırıl pırıl genç kız. Panik içindeler tüp çalışmıyor, hemen çözüm geliştirmişler, tüpçüyü bekliyorlar. Uzaktan izledim. Neler düşünüyorlar neler hissediyorlar. Geceyi nasıl geçirdiler? Bildiğim bir gerçek var, proje için 100 lira kendi kaynaklarından yatırmışlar, bana da 200 lira borçlanmışlardı. Hem öz kaynak yaratmak için sıkıntı çekmişler, hem de yabancı kaynak için benden başka gidecek bir yer bulamamışlardı. Genç girişimcilerin, benden utanarak ama kendilerini aşarak borç istemeleri, mısıra ulaşabilmek için benle görüşmeleri, her anı olmayan konturları ile izlemeleri, bu projenin duygusal ve mücadeleci boyutlarıydı.
Proje sahaya inmiş, müşteriler gelmeye başlamış ama ürünleri ortada yoktu, yine çözümü kendileri buldular. Okul kantininden sıcak su alarak mısırın hızlı çözülmesini sağlayarak satışa başladılar. Her projenin karlılığını etkileyen ve kontrol edilemeyen dış faktörler vardır. Birçok olumsuz faktör sayılabilir ama satışlarının ikinci saatinde havanın aniden kapatması ve arkasından başlayan soğuk bir rüzgâr ve yağmur, üç gündür mükemmel giden havalar sonrası beklenmeyen bir gelişmeydi. Bu olumsuzluğa da direndiler; müşteri olmadığı halde, soğuk ve yağmur altında beklediler. Bu görüntü, sahneye çıkma cesareti gösteren, akvaryum dışına çıkan ve yeni yaşamın koşullarına direnen farklı balıkların görüntüsünü yansıtıyordu. Sırılsıklam, titreyerek mısırın buharında ıslanan genç girişimciler.
Ben ikindi vaktinde şehir merkezine inmiş, dönüş için biletimi ayarlamaya çalışmış, otelimde de biraz dinlenmiştim. Akşam beş civarında yemek için dışarıya çıktığımda zaferimi, eserimi görmenin şaşkınlığı içindeydim. Şehrin merkezinde mısır satan dört genç kız, belediye memurlarından izin almaya çalışırlarken, kuyruğa girmiş halka mısır satıyorlar. Zabıtalar onların yalvarmalarına dayanamadı ve bu gün devam edin dediler. Yanlarına gittiğimde 10 kiloluk hammaddelerini ürüne çevirmişler, henüz başa başnoktasının uzağında ama moralleri yerinde buldum. O gün beşinci ya da altıncı kez mısır siparişimi verdim. Kalan ürünü ne yapacaksınız sorusuna dördü birden,” bitene kadar buradayız” diye cevap verdiler.
20 yıldır hocalık yapıyorum, son 10 yılımı kendi projelerime adadım. Mükemmel sonuçlandırdığım projelerin yanında batırdığım, altında kaldığım birçok projem var. Her projeme inanarak girdim, inandığım her projenin sonuna kadar gittim. İnsan hiç inandığı şeyden vazgeçer mi? Sorusunu, sıkıntıya girdiğimde kendi kendime hep sordum ve cevabım hep aynı oldu. VAZGEÇMEZ…
Emirdağ’da, o ilçenin kendine has koşullarında, akşam beşten sonra yerel bıçkın gençlerden genç kızların sıkıntı çektiği o ilçede, akşamın altısında dört genç kız bağırarak mısır satıyorlardı. Bu projeyi iki gün daha sürdürdüler ve kara geçince, stoklarını minimuma getirince sonladılar. Denediler, gereğini yaptılar ve hiç vazgeçmediler.
Ben projenin benim açımdan görüneni aktardım. Bu çalışma onların bana aktaracakları ile tamamlanacak. Onlar bana değerlendirmelerini ilettiklerinde bende bu sona onları ekleyerek çift yönlü girişimci yaratmanın tüm boyutlarını sizlere ulaştıracağım.
Eskişehir yönünden ilçeye girerken ana yolun sağında, insanı etkileyen ve şiddetli bir merak uyandıran lüks villalar, biraz içerilere girince klasik bir orta Anadolu kasabasının özelliklerini taşıyan bir yerleşim. Merkezde; bir şehir meydanı, meydana çıkan beş ya da altı cadde, caddelerin derinliği yüz metreden daha az, ilçenin en yüksek yerinde ise, bir yüksek okul.
2007–2008 eğitim yılında orada görevli bir arkadaşımın daveti üzerine; hem ilçe, hem de okulla tanıştım. Okul müdürünün dışında, kariyerli çok az öğretim üyesi var, genellikle dışarıdan temin edilen öğretim görevlileri ile eğitimi sürdürmeye çalışıyorlar. Cuma günlerimi bu okula ayırmaya, bir hizmet, bana bugüne kadar yatırım yapan Devletime bir borç ödeme ve de en önemlisi kürsüye olan tutkum nedeniyle ders vermeye karar verdim. İki yıldır büyük bir keyifle bu okulda iktisat dersleri veriyorum.
Klasik bir eğitim anlayışında, programa uygun bir formatta dersini verir geçersin. Hem de üst düzeyde bir bilgiyi aktarır, 18 yıllık bir deneyimi keyifle derslerine yansıtır bir daha göremeyecekleri bir “hocayı” onlara sunar döner gelirsin. Hocalığım konusunda hiç mütevazı olmadım, görevini tam yapmak, aldığımın karşılığını vermek beni tatmin etmiyor. Her zaman daha fazlası ne olabilir, dersime giren öğrencilerimden kaçına dokunabilirim, önlerinde uzanan bin bir girdapla dolu yaşamlarında kullanabilecekleri ne tür şeyler yükleyebilirimin peşinde oldum. Geçen dönem onlardaki mutsuzluk, geleceğe bakışlarındaki karamsarlık beni çok etkilemişti. Dönem sonunda, onlara yaşamlarında kullanabilecekleri bir yol haritası hazırlamaya karar verdim. Bir seminer konseptinde, onlarla empati yaptığım “Kişisel markanı yaratmak” başlığı ile sunduğum bir çalışmanın, onlar üzerinde sihirli bir etki yaptığını fark ettim.
Bir Cuma günü öğrencilerim “Eskişehir’de bir seminer var ona katılmak istiyoruz ama maliyeti çok yüksek” dediler. Onların çaresizliği, bir şeyler yapabilme gayreti ama ekonomik çaresizlikleri beni çok etkiledi. Arkadaşlar ben bir gecemi Emirdağ’da geçirmeye varım, yarın sizlere öyle bir seminer vereceğim ki, Eskişehir’e gidenler bile pişman olacaklar dedim.
Cumartesi günü saat onda 12 de başlayacak seminerime hazırlanmak üzere okula gittim. Projeksiyonu hazırlarken üç genç kız salona girdi. “Hayırdır bu saatte ne işiniz var “ diye sorduğumda, tüm okul gelecek yer kapmaya geldik dediler. Ben 60–80 arasında bir grubun geleceğini düşünüyordum. Okul yöneticilerine kapasiteyi sorduğumda 100–120 kişiyi salona alabileceklerini söylediler. İlan edilmemiş, planlanmamış bir seminere akın akın gelmeye başladılar. Semineri 12 de başlatmayı planlamıştım fakat gelenleri yerleştirmek, diğer sınıflardan sandalye indirmek, özetle salonu düzenlemek 12.30’a kadar sürdü. İçim kıpır kıpır, birazda korkuyla gelişmeleri izliyordum. Seminerlerde en büyük korkum katılımcıların konsantrasyonumu bozma ihtimalleriydi. Sadece başlangıçta bir kez uyardım. Onuncu dakikada bir ara vereceğimi kalabalıktan ya da benden sıkılanların çıkmasına izin vereceğimi söyledim ve seminere başladım. Salonda 150–200 kişi, kapının dışından dinleyen birçok öğrenci finale kadar çıt çıkarmadan izlediler.
Muhteşem bir final yaptım, sözlerimi bitirdiğimde salonda birçok insana dokunduğumu hissediyor, gözlerindeki ışıltıdan, yüzlerindeki “ben değişeceğim”, “ben farklılaşacağım”, “ben verilen reçeteyi bu gece uygulayacağım” diyen ifadelerle bana gülümsediklerini görebiliyordum. Beni otobüse kadar onlarca öğrenci uğurlamaya geldi, mutluluktan ağlayabilirdim. İçimden ”işte bu”; enflasyondan, işsizlikten, küresel krizi anlatmaktan daha önemli bir şey yaptın, bazılarını değiştirdin dedim.
Bir hafta sonrasını iple çekiyor, seminerde önerdiğim uygulamaları, kaçının yaptığını öğrenme arzusu ile tutuşuyordum. Sınıfıma girdiğimde on-on beş öğrenciyi bulunca yıkıldım. Derslerimde devam mecburiyeti uygulamayan, gerçekten benden yaralanmak isteyenlerin gelmesi yönünde bir yöntem izleyen bir hocayım. Sınıfın doluluğunu; kendimi bir ölçme, test etme yöntemi olarak kullanıyorum. Moralsiz bir şekilde, gelen arkadaşlara, diğerleri nerede diye sorduğumda “geliyorlar hocam” dediler. Gerçekten bir beş dakika içinde yoğunluk %70 lere ulaşmıştı. Geçen haftanın değerlendirmesini yaptığımda birçoğunun verdiğim ödevi yaptıklarını gördüm. Geçen sene geri dönüşleri almıştım, hatta bir yıl sonra beni bulan, bana ulaşan mezun olmuş öğrencilerimden çok hoş mesajlar alıyordum. En son aldığım mesajı bu bölümde hiçbir değişiklik yapmadan vermek istiyorum.
ÖĞRENCİDEN HOCAYA
----- Original Message -----
From: Arzu Kara
To: info@avet.com.tr
Sent: Tuesday, May 26, 2009 10:42 AM
Subject: ÖĞRENCİNİZDEN TEŞEKKÜR....
Merhabalar Osman Hocam
Ben ARZU KARA Emirdağ Meslek Okulunda okuyordum. Nasılsınız hocam? Sizin kartınızı kaybetmiştim arkadaşlarımdan buldum. Hocam size teşekkür etmek istedim. Hani her insanın hayatında unutamayacağı dersler olur ya evet sız o dersi verdiniz bana... Okuldan mezun olduğum an hayat karşıma çıktı napacagımı bilemediğim bir anda. İş hayatına başladım sigorta şirketinde çalışıyorum aynı zamanda okula devam ediyorum. İş hayatına girdiğim an itibariyle yavaş yavaş insanların gerçek yüzleriyle karşılaştım. Sorunlar çıktı karşıma ve ben o sorunları HANI SIZIN ANLATTIGINZ AYNADA YÜZLEŞME TESTİ VARDI YA her zor anınım da ona başvurdum. Sorun bende miydi karşı tarafta mı diye. Yeri geldi bende sorun olduğunu yeri geldi karşı tarafta olduğunu buldum ve olaylara daha iyimser bakarak sorunlarım çözdüm. HANI SİZ DEMİŞTİNİZ YA ''DENEMEKTEN KORKMAYIN DİYE''' öyle bir cesaret almışım ki sizden, şimdi yapabileceğime inandığım hatta daha zorunu başarabileceğime inandığım her yola giriyorum ÇÜNKÜ BEN DENEMEKTEN KORKMUYORUM... Herkesin ihtimalle baktığı durumlara karşı ben dimdik ayakta duruyorum. Bu yüzden teşekkür etmek az kalıyor size. Geleceğime dair her kararda sizden aldığım dersi hatırlayıp yoluma öyle devam edeceğim. BU YÜZDEN SİZE MİNNETTARIM.
SAYGILARIMLA ARZU KARA
HOCASINDAN ÖĞRENCİSİNE
Yazdıkların beni çok duygulandırdı. Hatırlarsan bir kaçınıza dokunabilsem bana yeter derdim. Sana dokunmuş olmak beni inanılmaz mutlu etti. Lütfen iletişimi koparma, karar verme sürecinde, daraldığında size verdiğim reçeteyi uygulamaktan çekinme.
Bana gurur verdin, yaptıklarımı anlamlı kıldın.
Özel teşekkürlerimle.
Haberleşme adresim. plastikguvenlik@hotmail.com
Aşağıda grup adresim var
http://groups.google.com.tr/group/osman-hocadan-ders-alanlar?lnk=srg&hl=tr
Mesajlar elbette güzel, daha güzel olanı başarı öykülerini, mesajlarla değil birebir yaşayabilmek, onlardaki gelişimi yakından görebilmek, hatta gelişmelerinin içinde rol alabilmek, burada anlatacağım örnek olay bu son seminerimden sonra yaşadığım şeyler.
Ders sonrası üç genç kız geldi yanıma, “hocam önümüzdeki hafta okulumuzda geleneksel pilav günü var, biz bu pilav gününde bir şey yapmak istiyoruz; farklılaşmak, hiç denemediğimiz bir şeyi denemek, o seminerde anlattığınız gibi alelade tanımsız balıklar gibi değil, akvaryum dışına çıkmaya çalışan farklı balıklar gibi olmak istiyoruz” dediler. Korktuklarını, ama önder olursam denemek istediklerini anlattılar. “Gelin bunu bir girişimcilik projesine çevirelim ve olması gereken süreci işletme derslerinde öğrendiğimiz öğretilere uygun yapalım” dedim. Önce konuyu belirleyelim ve bunu proje haline getirelim dediğimde, Hülya “ hocam bardakta mısır satabilir miyiz” diye sordu. Neden olmasın, niçin denemiyorsunuz gibi klasik sorulardan sonra bana nasıl yapacağınızı, nelerin gerekli olduğunu tanımlayınız ve detaylandırınız dedim. Cumartesi Emirdağ’ından telefon aldım;
— Hocam, mısır satışı yapabileceğimiz aracı bulduk. Bir gün için 40 TL’ye pazarlık yaptık. Benle birlikte dört arkadaş biz bu işi yapacağız. Satış için gerekli olan malzemelerin listesini çıkardık, bunlar içersinde en önemlisi olan mısırı Emirdağ’da bulamadık.
— Ben Eskişehir’de araştırır size bilgi veririm. Toplam yatırım tutarınız ne kadar, ne kadar satış hâsılatı planlıyorsunuz. Mısırın hazırlanması, satışında kullanılacak malzemeler ve diğer detayları yazıya dökerek bana aktarır mısınız?
— Biz sabaha kadar çalıştık, internette yapılacak bütün araştırmaları yaptık. Mısır hariç 90 TL’lik bir yatırımımız olacak. 600 bardak ve bardağı 2 TL’den satış planlıyoruz.
— 600 bardak için ne kadar mısır gerekli.
— Hocam 40 ya da 50 kilo gerekli olduğunu düşünüyoruz.
Telefonu kapattığımda hissettiklerimi tanımlamak, kelimelerle sizlere aktarmak inanın çok zor. Aklımda kalan tek cümle “işte dokundum, birilerini daha değiştiriyorum”.
Çarşamba günü bir toplantı için Ankara’ya gitmek zorunda kaldım. Eskişehir otogarı, AŞTİ nerede mısırcı bulursam mısır alıyor, sohbet ediyor detay öğreniyordum. Bu sohbetlerde sütlü mısırın şoklanmış olarak satıldığını, servisinin soğutucu araçlarla yapıldığını öğrendim. Afyonu arayıp genç girişimcilere bu malzemeyi Afyon’dan almalarını, 70 km. mesafede sıcağın etkilemeyeceğini anlattım. Gelen cevap onlar içinde, benim içinde bir yıkımdı. Afyonda bu ürünü bulamamışlardı.
Ankara’da birlikte çalıştığım arkadaşlarımı aradım, ürünü buldum ve ilk araba ile 40 kilo mısırı ısıdan koruyan paketlerin içersinde Emirdağ’a göndermek üzere AŞTİ’ye geldim. O an projeyi riske atmamak için ürünü göndermek yerine, ürünü kendim götürmeye karar verdim. Gece 10.30, Emirdağ’da gökler yarılıyor, ilçeyi sel götürüyordu. Araç Afyon’a devam edeceği için bir sundurmanın altında beni 40 kilo mısırla indirdiler. Allah’ım nasıl bir sıkıntı, nasıl bir yorgunluk ama tüm bunların dışında sanki ilk işimi kurduğum anda yaşamış olduğum heyecanı tekrar yaşıyormuş gibi genç girişimcileri beklemeye başladım.
Sabah 10 da okula gittiğimde bir mısır arabası, üzerinde genç girişimciler tabelası, mısırın insan sağlığı üzerindeki etkilerini gösteren sloganlar, ilçede bir kurstan temin ettikleri beyaz önlükler, steril eldivenlerle dört tane pırıl pırıl genç kız. Panik içindeler tüp çalışmıyor, hemen çözüm geliştirmişler, tüpçüyü bekliyorlar. Uzaktan izledim. Neler düşünüyorlar neler hissediyorlar. Geceyi nasıl geçirdiler? Bildiğim bir gerçek var, proje için 100 lira kendi kaynaklarından yatırmışlar, bana da 200 lira borçlanmışlardı. Hem öz kaynak yaratmak için sıkıntı çekmişler, hem de yabancı kaynak için benden başka gidecek bir yer bulamamışlardı. Genç girişimcilerin, benden utanarak ama kendilerini aşarak borç istemeleri, mısıra ulaşabilmek için benle görüşmeleri, her anı olmayan konturları ile izlemeleri, bu projenin duygusal ve mücadeleci boyutlarıydı.
Proje sahaya inmiş, müşteriler gelmeye başlamış ama ürünleri ortada yoktu, yine çözümü kendileri buldular. Okul kantininden sıcak su alarak mısırın hızlı çözülmesini sağlayarak satışa başladılar. Her projenin karlılığını etkileyen ve kontrol edilemeyen dış faktörler vardır. Birçok olumsuz faktör sayılabilir ama satışlarının ikinci saatinde havanın aniden kapatması ve arkasından başlayan soğuk bir rüzgâr ve yağmur, üç gündür mükemmel giden havalar sonrası beklenmeyen bir gelişmeydi. Bu olumsuzluğa da direndiler; müşteri olmadığı halde, soğuk ve yağmur altında beklediler. Bu görüntü, sahneye çıkma cesareti gösteren, akvaryum dışına çıkan ve yeni yaşamın koşullarına direnen farklı balıkların görüntüsünü yansıtıyordu. Sırılsıklam, titreyerek mısırın buharında ıslanan genç girişimciler.
Ben ikindi vaktinde şehir merkezine inmiş, dönüş için biletimi ayarlamaya çalışmış, otelimde de biraz dinlenmiştim. Akşam beş civarında yemek için dışarıya çıktığımda zaferimi, eserimi görmenin şaşkınlığı içindeydim. Şehrin merkezinde mısır satan dört genç kız, belediye memurlarından izin almaya çalışırlarken, kuyruğa girmiş halka mısır satıyorlar. Zabıtalar onların yalvarmalarına dayanamadı ve bu gün devam edin dediler. Yanlarına gittiğimde 10 kiloluk hammaddelerini ürüne çevirmişler, henüz başa başnoktasının uzağında ama moralleri yerinde buldum. O gün beşinci ya da altıncı kez mısır siparişimi verdim. Kalan ürünü ne yapacaksınız sorusuna dördü birden,” bitene kadar buradayız” diye cevap verdiler.
20 yıldır hocalık yapıyorum, son 10 yılımı kendi projelerime adadım. Mükemmel sonuçlandırdığım projelerin yanında batırdığım, altında kaldığım birçok projem var. Her projeme inanarak girdim, inandığım her projenin sonuna kadar gittim. İnsan hiç inandığı şeyden vazgeçer mi? Sorusunu, sıkıntıya girdiğimde kendi kendime hep sordum ve cevabım hep aynı oldu. VAZGEÇMEZ…
Emirdağ’da, o ilçenin kendine has koşullarında, akşam beşten sonra yerel bıçkın gençlerden genç kızların sıkıntı çektiği o ilçede, akşamın altısında dört genç kız bağırarak mısır satıyorlardı. Bu projeyi iki gün daha sürdürdüler ve kara geçince, stoklarını minimuma getirince sonladılar. Denediler, gereğini yaptılar ve hiç vazgeçmediler.
Ben projenin benim açımdan görüneni aktardım. Bu çalışma onların bana aktaracakları ile tamamlanacak. Onlar bana değerlendirmelerini ilettiklerinde bende bu sona onları ekleyerek çift yönlü girişimci yaratmanın tüm boyutlarını sizlere ulaştıracağım.
BAHSİ GEÇEN SEMİNERDEN BİR BÖLÜM
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)